Poniedziałek, 24 lipca 2017. Imieniny Kingi, Krystyna, Michaliny

Jajka będą toczyły się z pagórka

2014-04-07 10:54:25 (ost. akt: 2014-04-07 11:02:02)

Święta Wielkanocne to najważniejsze dni w kalendarzu liturgicznym. To jednocześnie czas zadumy i nadziei, czas odrodzenia się wiary, ale także czas radości. Już wiele lat temu, z uwagi na rodzinny charakter, Święta Wielkanocne stwarzały doskonałą okazję do wspólnej zabawy. Niestety czasy, kiedy turlanie jajek czy gra w kręga królowały na podwórkach, dawno już minęły.

Jajka będą toczyły się z pagórka

Autor zdjęcia: DK

Współczesne wielkanocne zabawy ograniczają się do zbijania jaj, ewentualnie wzajemnego polewania się wodą. Popularne niegdyś formy rozrywki odeszły w zapomnienie, co więcej – są już dziś zupełnie nieznane przez najmłodsze pokolenie. Wciąż jednak stanowią nie lada atrakcję dla dzieci, które znają je jedynie z opowiadań rodziców lub ze wspomnień dziadków. Warto do nich powracać, popularyzować je, gdyż niosą wraz z sobą wiele wartości poznawczych. Tradycja dawnych form spędzania wolnego czasu przetrwała do dziś w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. Jest tu nie tylko dokumentowana i pielęgnowana, ale także upowszechniana.

By lepiej poznać wielkanocne gry i zabawy sprzed lat, a nawet wziąć w nich udział, wystarczy wybrać się w Wielkanocny Poniedziałek do sierpeckiego skansenu. Już za kilka dni - 21 kwietnia, teren ekspozycji muzealnej zamieni się w swoisty plac zabaw praktykowanych dawniej w okresie wiosennym i wielkanocnym. Do dyspozycji zwiedzających przygotowane zostaną różnorodne formy rozrywki, a każda z nich wywoła z pewnością mnóstwo emocji i uśmiechu. Jedną z propozycji będzie turlanie jaj – zabawa związana w sposób bezpośredni z symbolem Świąt Wielkanocnych, polegająca na toczeniu jajek z pagórka. Rywalizację tę wygra osoba, której uda się zbić jajko przeciwnika, czyli właściciel jajka o twardszej skorupce.

W szerokiej gamie wielkanocnych zabaw nie zabraknie również gier zespołowych – takich jak np. gra w kręga, polegająca na uderzaniu drewnianymi kijami w masywny krąg wykonany z pnia drzewa tak, by przekroczył on pole przeciwników. Zwycięży ta drużyna, która jako pierwsza przerzuci krąg na stronę przeciwników. Równie interesującą zabawą wiosenną o długiej i bogatej tradycji są huśtawki wielkanocne. W Wielką Sobotę mieszkańcy mazowieckich wsi budowali kilkumetrowe huśtawki z drewna, by bujać się na nich parami w Poniedziałek Wielkanocny. Nie byłoby w tej zabawie nic zaskakującego gdyby nie fakt, iż na huśtawkach bujano się stojąc! Wierzono, że zapewni to zdrowie i pomyślność, a także uchroni od bólu głowy przez cały rok. Sierpecki skansen jest miejscem, gdzie tradycja huśtawek dyngusowych przetrwała, zatem już w Poniedziałek Wielkanocny będzie można zasiąść na ogromnej huśtawce i w pełni oddać się zabawie.

Dla zwolenników obyczaju polewania się wodą przygotowano duże drewniane sikawki oraz konkurs dyngusowy. Bo Wielkanocny Poniedziałek już wiele lat temu miał jedno hasło przewodnie: „Jak najwięcej wody”. Myśl ta towarzyszy nam do dziś - w Lany Poniedziałek być suchym po prostu nie wypada. Ponadto, podczas pobytu w skansenie 21 kwietnia, będzie można spróbować swych sił w toczeniu obręczy, a nawet chodzeniu na szczudłach. Nie ulega wątpliwości, iż wiele spośród dawnych wiosennych możliwości spędzania wolnego czasu zasługuje na naszą uwagę i praktykowanie. W ramach imprezy „Gry i zabawy wielkanocne” będzie można nie tylko je poznać, ale także wziąć w nich udział.

Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu zachęca również do zwiedzania wystawy "Wielkanoc na Mazowszu" prezentowanej w zabytkowych obiektach skansenu. Jest to cykl 11 ekspozycji przedstawiających zwyczajowe zajęcia domowe, jakim poświęcali się gospodarze w okresie od Środy Popielcowej do Wielkanocnego Poniedziałku. Wnętrza są zróżnicowane pod względem zamożności właścicieli, co więcej - adekwatnie do ich wyposażenia dostosowano elementy ekspozycji. Dzięki temu nietrudno dostrzec kontrast między Świętami ubogich i zamożnych mieszkańców wsi. Wystawę wielkanocną otwiera dwór, gdzie w jadalni zgromadzone zostały potrawy oczekujące na poświęcenie przez księdza. W XVIII- wiecznym kościele z Drążdżewa znajduje się Grób Pański, przy którym wartę sprawują straże grobowe - „Turki”. Wnętrze jednej z chałup wypełniają charakterystyczne dla okolic Sierpca palmy wielkanocne wykonywane z gałązek wierzby, bukszpanu, trzciny i kolorowych bibułowych kwiatów. W kolejnej ujrzeć można wypieki przygotowywane na wielkanocny stół. Następne domostwa chłopskie prezentują między innymi: tradycyjne techniki zdobienia jaj wielkanocnych, przygotowywania papierowych firanek oraz ozdób ściennych, proces wykonywania świeczek do Grobu Pańskiego, a nawet obyczaj chodzenia „po wykupie” z gaikiem oraz kogutkiem.

Uzupełnieniem ekspozycji jest szeroki wachlarz pokazów prac wiosennych i wielkanocnych, które będzie można podziwiać na terenie zagród. Obyczaj strojenia gaika, pokaz wykonywania fujarek wierzbowych, czy też tradycyjnego malowania jaj woskiem z pewnością dostarczą wielu wrażeń.
Wszystkich atrakcji zaplanowanych na Wielkanocny Poniedziałek nie sposób wymienić. Warto zatem odwiedzić skansen w Sierpcu, by odkryć bogactwo tradycji i obrzędowości wielkanocnej Mazowsza oraz cofnąć się w czasie do nostalgicznej atmosfery dawnej wsi.


Agnieszka Jezierska – Chalicka
Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu



Komentarze (0)

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB